Ehlers Danlos syndroom (EDS) en brace-advies
Het Ehlers-Danlos syndroom (EDS) is een erfelijke bindweefselaandoening waarbij het bindweefsel minder sterk is dan normaal. Bindweefsel speelt een belangrijke rol in de stevigheid van gewrichten, huid, spieren en banden. Wanneer deze structuur verzwakt is, kan dit leiden tot instabiliteit, pijn en vermoeidheid. In deze blog gaan we in op wat EDS betekent in het dagelijks leven en welke rol compressie en braces kunnen spelen bij ondersteuning.
Levensverwachting bij EDS
Voor het grootste deel van de mensen met EDS is de levensverwachting normaal. Dit geldt met name voor het hypermobiele type, dat het meest voorkomt. Wel kunnen de klachten een grote invloed hebben op het dagelijks functioneren en de belastbaarheid. Bij zeldzame varianten, zoals de vasculaire vorm, is extra medische controle nodig vanwege de kwetsbaarheid van bloedvaten en organen.
Behandeling en herstelmogelijkheden
EDS is niet te genezen, omdat de oorzaak genetisch bepaald is. De behandeling richt zich daarom op het verminderen van klachten en het voorkomen van overbelasting. Door een combinatie van begeleiding, aangepaste beweging en ondersteuning kan vaak veel winst worden behaald. Het doel is niet om gewrichten volledig vast te zetten, maar om het lichaam beter te ondersteunen tijdens bewegen.
Symptomen bij Ehlers Danlos syndroom
De klachten bij Ehlers Danlos syndroom verschillen sterk per persoon. Veel mensen ervaren overmatige beweeglijkheid van de gewrichten in combinatie met pijnklachten. Daarnaast komen vermoeidheid, spierpijn en een instabiel gevoel in gewrichten vaak voor. Ook kan lichte inspanning al leiden tot napijn of een langdurig herstelmoment.
Kenmerkende eigenschappen
Wat EDS onderscheidt van ‘gewone’ hypermobiliteit is dat de instabiliteit structureel aanwezig is. Gewrichten zijn minder stabiel of over hun normale grens bewegen (overstrekking). De huid kan zachter of kwetsbaarder zijn en wondgenezing verloopt soms trager. Door deze combinatie van kenmerken raken gewrichten en omliggende structuren sneller overbelast.
De rol van compressie bij EDS
Compressie wordt door veel mensen met EDS als prettig ervaren. Lichte compressie geeft een constant steunend gevoel en kan het lichaamsbewustzijn of proprioceptie verbeteren. Hierdoor worden bewegingen beter gecontroleerd, wat kan bijdragen aan minder pijn en vermoeidheid. Compressiesleeves voor knie, schouder, enkel, pols of elleboog worden vaak gebruikt bij dagelijkse activiteiten, werk of lichte sport.
Rugondersteuning bij Ehlers Danlos syndroom
Bij rug- en houdingsklachten kan een ondersteunende rugbrace uitkomst bieden. Denk hierbij aan klachten in de lage rug of een verminderde rompstabiliteit. Een lichte tot middelzware rugbrace geeft extra steun aan de romp, helpt bij het aannemen van een betere houding en vermindert de belasting op spieren en banden. Bij EDS is het belangrijk dat de brace ondersteuning biedt zonder de beweging volledig te beperken.
Voorbeelden van braces die hierbij kunnen passen zijn elastische of half-rigide rugbraces met compressie en verstelbare banden, die ondersteuning geven tijdens staan, lopen en werken. Denk hierbij aan de E-life Advanced LumbarFit Rugbrace en de Thuasne Lombacross Activity Rugbrace (Vernieuwd!)
Knieondersteuning bij EDS
De knie is een gewricht dat bij Ehlers Danlos syndroom vaak klachten geeft. Door instabiliteit kan de knie een onzeker of doorzakkend gevoel geven. Een kniebrace kan hierbij helpen door extra stabiliteit en begeleiding te bieden tijdens beweging. Afhankelijk van de klachten kan gekozen worden voor een compressiekniebrace bij lichte instabiliteit of een kniebrace met scharnieren zwaardere instabiliteit of zwikklachten.
Dit kan het vertrouwen in bewegen vergroten en het risico op verzwikkingen verminderen, vooral bij traplopen, langere wandelingen of sport.
EDS en schouderklachten
Bij mensen met Ehlers-Danlos Syndroom (EDS) komen schouderklachten regelmatig voor. Dit heeft te maken met de verminderde kwaliteit van het bindweefsel, waardoor de stabiliteit van het schoudergewricht afneemt. Omdat de schouder van nature al een zeer beweeglijk gewricht is, kan deze bij EDS sneller instabiel aanvoelen of (gedeeltelijk) uit de kom schieten.
Veel mensen ervaren een “los” gevoel in de schouder, pijn bij dagelijkse bewegingen zoals reiken of tillen en sneller vermoeide spieren. De spieren rondom het gewricht proberen het gebrek aan stabiliteit op te vangen, wat op termijn juist kan leiden tot overbelasting en aanhoudende klachten.
De behandeling richt zich voornamelijk op het verbeteren van de stabiliteit. Gerichte oefentherapie speelt hierin een belangrijke rol, waarbij vooral de rotator cuff en de schouderbladspieren worden getraind. Daarnaast helpt het om overbelasting te vermijden en bewuster te bewegen.
In situaties waarin extra ondersteuning nodig is, kan een schouderbrace uitkomst bieden. Modellen zoals de Bauerfeind OmoTrain Schouderbrace en de Reh4Mat Schouderbrace Pro kunnen helpen om de schouder extra stabiliteit te geven tijdens dagelijkse activiteiten. Dit kan vooral prettig zijn bij instabiliteit of terugkerende subluxaties, waarbij het gewricht extra ondersteuning nodig heeft.
EDS en polsklachten
Ook de pols is gevoelig voor klachten bij EDS. Door de verhoogde beweeglijkheid ontstaat er sneller instabiliteit, waardoor de pols minder goed belastbaar is. Dit kan leiden tot pijn, vermoeidheid en een verhoogde kans op overbelasting.
Klachten uiten zich vaak tijdens dagelijkse handelingen zoals typen, tillen of steunen op de hand. Daarnaast komen peesontstekingen in de pols regelmatig voor, doordat pezen langdurig extra belast worden om stabiliteit te compenseren. In sommige gevallen kunnen ook tintelingen of krachtverlies optreden.
De oorzaak ligt in het feit dat de banden rondom de pols minder steun bieden. Hierdoor beweegt het gewricht gemakkelijker in uiterste standen, wat irritatie van pezen en andere structuren kan veroorzaken.
De behandeling is gericht op het verminderen van belasting en het verbeteren van stabiliteit. Dit gebeurt onder andere door gerichte oefeningen en het aanpassen van dagelijkse activiteiten. Wanneer de klachten toenemen of langdurig aanhouden, kan een polsbrace of spalk helpen om de pols rust te geven en verdere overbelasting te voorkomen.
Modellen zoals de Push Med Polsbrace en de Össur Formfit Pro Wrist Polsbrace kunnen hierbij ondersteuning bieden. De Push Med Polsbrace geeft stevige ondersteuning zonder de handfunctie volledig te beperken, doordat de beweging gecontroleerd wordt in plaats van volledig geblokkeerd . Dit maakt deze brace geschikt bij onder andere peesontstekingen en overbelasting.
De Össur Formfit Pro Wrist Polsbrace biedt daarnaast een stabiele ondersteuning met een comfortabele pasvorm en is geschikt wanneer extra fixatie nodig is tijdens dagelijkse activiteiten of in de herstelfase.
Braces als onderdeel van een totaalplaatje
Bij Ehlers Danlos syndroom zijn braces geen op zichzelf staande oplossing, maar een onderdeel van een bredere aanpak. De juiste brace kan helpen om pijn te verminderen, gewrichten te beschermen en dagelijkse activiteiten beter vol te houden. Welke brace het meest geschikt is, hangt af van de klachten, het betrokken gewricht en de mate van instabiliteit.
